R Programlama – Değişken Oluşturma ve Değer Atama

Programlama dillerinde değişken en temel kavramlardandır. Programlar – programlama dilleri yardımıyla- yazılan kodlar ile bilgisayarda belirli işleri yapmamıza olanak sağlayan araçlardır. Örneğin bilgisayarda toplama, çıkartma, çarpma ve bölme işlemlerini gerçekleştirecek bir program yazmak istediğimizi düşünün; bunun için bir programlama dilini kullanarak kodlar yazarız ve bu kodlar derlendiğinde  artık bu işi (hesaplama) yapan bir programımız olur. İşte programlar içerisinde çeşitli işlemleri yaparken ihtiyaç duyacağımız çeşitli verileri (örneğin: sayı, metin, karakter vb.) saklayan kod parçalarına değişken denir. Yine az önce bahsettiğimiz hesaplama programını düşünürsek; iki sayının toplamını hesaplayabilmemiz için, iki sayıyı ayrı ayrı değişkenlerde saklayabilir, daha sonra bunları toplayabiliriz.

Her programlama dilinin değişken tanımlama şekli farklıdır. Bazı dillerde farklı türde saklayacağımız değişkenler için farklı kodlar yazmamız gerekebilir. Örneğin tam sayı ve metin türündeki değişkenleri saklamak için farklı dillerdeki kodlara göz atalım (tablo 1).

Programlama Dili Tam Sayı türündeki değişkenlerin tanımlanma şekli Metin türündeki değişkenlerin tanımlanma şekli
Java int tamsayi_degisken_adi=1 String metin_degisken_adi=“Merhaba Dünya”
C# int tamsayi_degisken_adi=1 String metin_degisken_adi=“Merhaba Dünya”
PHP $tamsayi_degisken_adi=1 $metin_degisken_adi=“Merhaba Dünya”
R tamsayi_degisken_adi=1 veya

tamsayi_degisken_adi<-1

metin_degisken_adi=“Merhaba Dünya” veya

metin_degisken_adi<-“Merhaba Dünya”

Şimdi yukarıdaki tabloyu inceleyecek olursak; bir programlama dilinde değişken tanımlamanın bazı kuralları olduğunu fark etmiş olabilirsiniz.

  1. Değişken tanımlarken programlama diline göre değişebilen bir anahtar kod ifadesine (anahtar kelime) ihtiyaç duyabiliriz. Örneğin Java ve C# gibi programlama dillerinde eğer bir tamsayı (ingilizcesi integer) tanımlamak istiyorsak öncelikle int anahtar kelimesini, eğer metin türünde (ingilizcesi string) string anahtar kelimesini yazmalıyız. Bu anahtar kelimeler hem tamsayı hem de metin türündeki değişkenler için PHP dilinde sadece $ işaretidir. R’da ise değişkenleri tanımlarken herhangi bir anahtar kelimeye ihtiyacımız yoktur.
  2. Değişken tanımlamadaki bir diğer kural değişkene bir ad vermektir. Yukardaki tabloda tam sayı türündeki değişkenleri saklamak için  tamsayi_degisken_adi ismini tercih ettik, metin türündeki değişkenler için ise metin_degisken_adi ismini tercih ettik.  Bu değişken adlarını yazarken türkçe harf içermemesine (ş, İ, ı, ü vb), değişken adının içerisinde boşluk karakteri olmamasına dikkat etmeliyiz. R programlama dili için önemli bir hatırlatma da yapalım: R’da değişken tanımlarken “tamsayi_degisken_adi”, “Tamsayi_Degisken_adi” ve “tamsayi_DEGISKEN_adi” isimlendirmelerinin her biri farklı bir değişken olarak anlamlandırılır. Yani R’da değişken tanımlamalarında büyük-küçük harf duyarlılığı vardır.
  3. Değişken tanımlamalarının bir diğer kuralı ise atama operatörünün kullanılmasıdır. Atama Operatörü yukarıdaki örnekler dikkate alınacak olursa Java, C# ve PHP dilleri için =; R programlama dili için ise ya = veya <- operatörüdür. R için hangi atama operatörü kolayınıza geliyorsa onu tercih edebilirsiniz.
  4. Atama operatöründen sonra değişken tanımlamada bir diyer kural değişkene hangi değeri atayacaksak onun yazılmasıdır. Yukarıdaki örnekte tam sayı ataması için 1 değerini tercih ederken, metin ataması için Merhaba Dünya ifadesini tercih ettik (unutmadan metin türünde değişkenlere değer atarken Türkçe karakterler kullanabilir, aralarda boşluk bırakabiliriz). Burada bir nokta dikkatinizi çekmiş olabilir. O da tam sayı ataması yaparken herhangi bir karakter kullanmadık, fakat metin türünde atama yaparken değeri “” (çift tırnak) arasına yazdık. Evet bir kural daha, metin ifadeleri yazılırken “” arasına yazılmalıdır.

Şimdi R programlama dilinde iki tane değişken tanımlayalım ve bu değişkenlerle çeşitli hesaplamalar (toplama, çıkartma, çarpma ve bölme) yapmak için de 4 değişken tanımlayalım. Lütfen aşağıdaki örneği siz de R arayüzünde kodlayarak test edin.

NOT: R programlama dilinde # işareti ilgili satırın yorum satırı olduğu anlamına gelir. Bu işaretle başlayan satırdaki kod veya yazılar R tarafından işlem yaparken dikkate alınmaz.

# 1. Değişkeni Tanımlıyoruz
degisken1=3
# 2. Değişkeni Tanımlıyoruz
degisken2=2
# Toplamı bulmak için toplam değişkeni tanımlayıp, 1. Değişken ve 2. Değişkeni topluyoruz
toplam=degisken1+degisken2
# İki değşikenin farkını hesaplamak için cikartma değişkeni tanımlayıp, 1. Değişken ve 2. Değişkeni çıkartıyoruz
cikartma=degisken1-degisken2
# İki değşikenin çarpımını hesaplamak için carpma değişkeni tanımlayıp, 1. Değişken ve 2. Değişkeni çarpıyoruz
carpma=degisken1*degisken2
# İki değşikenin bölümünü hesaplamak için bolme değişkeni tanımlayıp, 1. Değişken ve 2. Değişkeni bölüyoruz
bolme=degisken1/degisken2
toplam
[1] 5
cikartma
[1] 1
carpma
[1] 6
bolme
[1] 1.5

Devamını Oku

R Programlama-Operatörler

Operatörler değişkenler üzerinde aritmetik işlemleri (toplam, çıkarma vb.) yapmamızı sağlarlar.

R dilindeki operatörler ve örnekleri aşağıda verilmektedir:

Toplama İşlemi için gerekli operatör: +
Örnek:
2+3
Çıkarma İşlemi için gerekli operatör: –
Örnek:
5-1
Çarpma İşlemi için gerekli operatör: *
Örnek:
2+3
Bölme İşlemi için gerekli operatör: /
Örnek:
5/2
Bir sayının Üssünü Alma İşlemi için gerekli operatör: ^ veya **
Örnek: aşağıdaki örnekte 2 nin 7 kuvveti alınmaktadır (2 üsssü 7) sonuç
2**7
İk sayının bölümünden kalan (Mod) İşlemi için gerekli operatör: %%
Örnek: 5 in 2 ile bölümünden kalan
5%%2
İki sayıın bölümünde bölümü bulmak için gerekli operatör: %/%
Örnek: 5 in 2 ile bölümünde bölüm
5+2

 

Bölme işlemleri ile ilgili operatörlere ilişkin açıklamalar aşağıdaki şekilde sunulmaktadır.

operatorler_bolme_islemleri

Devamını Oku

R’ın Arayüzünü Tanıyalım

R’ı çalıştırdığımızda karşımıza Şekil-1’deki görüntüye benzer bir ekran gelecektir. Kısaca bu ekrandaki ögeleri tanıyacak olursak;

1 numara ile gösterilen bölüm R programına ilişkin çeşitli işlemleri gerçekleştirebileceğimiz menü,

2 numara ile gösterilen bölüm R’da en sık kullandığımız işlemlerin ikonlarının yer aldığı kısım ve (Şekil -2’de işlevleri gösterilmektedir)

Şekil-2
Şekil-2

3 numara ile gösterilan alan ise R kodlarını yazdığımız bölümdür.

Şekil-1
Şekil-1

Şimdi R’ın nasıl çalıştığını anlamaya çalışalım;

Öncelikle R Console penceresinde (Şekil-1’de 3 numaralı alan) imlecin yanıp söndüğü alana

2+3

yazıp klavyemizden Enter tuşuna basalım. R’ın sonuç olarak bize 2 ile 3’ün toplamı yani 5 sonucunu verdiğini görüyoruz (Şekil-3).

Şekil-3
Şekil-3

Örneği benzer şekilde

2-3, 2*3, 2/3

şeklinde de deneyebilirsiniz. Sonuç olarak R yazdığımız işlemi hesaplayacaktır. Bu özellikleri bir nevi hesap makinesi gibi düşünebilirsiniz. Dilerseniz

2-3*5+6/2

gibi bir ifadeyi de yazarak R’ın bu ifadeyi hesaplamasını isteyebilirsiniz. Burada dikkat etmeniz gereken nokta işlem sıralarını iyi bilmektir. Unutmayın çarpma ve bölme işlemlerinin öncelik sırası toplama ve çıkartmadan daha yüksektir.

Devamını Oku

R İstatistik Programının Kurulumu

R Programı https://www.r-project.org/ adresindeki indirme bağlantılarından ulaşılabilir. Bunun için izlenmesi gereken adımlar:

ADIM-1: Öncelikle web tarayıcımızdan https://www.r-project.org/ adresine gidiyoruz. Şekil 1 ‘de kırmızı çerçeveler içerisinde yer alan bağlantılar aracılığı ile R’ı indirebileceğimiz sayfalara ulaşabiliriz.

Şekil 1
Şekil 1

ADIM-2: Belirtilen bağlantılardan herhangi birine tıkladığımızda karşımızda R’ı indirebileceğimiz farklı ülkelerdeki sunucular çıkmaktadır. Örneğin Türkiye’de Pamukkale Üniversitesi ve Ortadoğu Teknik Üniversitesi Kuzey Kıbrıs Kampüsü sunucuları (Şekil 2) ile R programını indirenlere destek olmaktadır.

Şekil 2
Şekil 2

ADIM-3: Bu örnekte ben Pamukkale Üniversitesine ait sunucuyu tercih ediyorum. Bu sunucuya ait bağlantıya tıklayıp indirme sayfasına ulaşıyorum (Şekil 3). Şekil 3’te görüldüğü gibi R’ı Windows işletim sisteminin yanında Linux ve MacOS işletim sistemleri de desteklemektedir. Ben Windows kullandığım için Windows işletim sistemi için olan bağlantıya tıklıyorum.

Şekil 3
Şekil 3

ADIM-4:  Karşımıza Windows işletim sistemi için gerekli R indirmelerinin yer aldığı sayfa çıkıyor. Bu sayfada R ile ilgili çeşitli indirme dosyaları bulunmaktadır. Bunlar Şekil 4’te kırmızı kutu içinde gösterilmektedir. Bunları kısaca tanıtmak gerekirse; 1. Sırada gösterilen “base” güncel R sürümlerini indirebileceğimiz bağlantıları barındıran sayfa, 2. Sırada gösterilen “contrib” R için eklentilerin barındırıldığı sayfa, 3. Sıradaki “old contrib” eski R eklentileri ve 4. Sıradaki “Rtools” ise kendi R eklentimizi yazmak için gerekli dosyaları indirebileceğimiz sayfaya ulaşmamızı sağlamaktadır. Biz en güncel R sürümünü indireceğimiz için 1. Sırada yer alan “base” bağlantısına tıklıyoruz.

Şekil 4
Şekil 4

ADIM-5: Evet, sonunda kullanacağımız R’ı indirmek için gerekli esas sayfaya ulaştık. :) Şekil 5’te gösterilen Kırmızı kutu içerisindeki bağlantıya tıklayarak kurulum dosyasını indiriyoruz.

Şekil 5
Şekil 5

ADIM-6: Kurulum doyası indikten sonra, kurulum dosyasını çalıştırıyoruz. Kurulum esnasında ilk önce R’ı hangi dilde kuracağımızı soruyor, şimdilik [10 Mart 2016] Türkçe desteği olmadığı için İngilizce seçeneğini seçip OK diyerek ilerliyoruz (Şekil 6).

Şekil 6
Şekil 6

ADIM-7: Karşımıza çıkan pencerede Next > butonuna tıklayarak ilerliyoruz (Şekil 7).

Şekil 7
Şekil 7

ADIM-8: Bir sonraki pencere olan lisans sözleşmesini kabul etmek için tekrar Next > butonuna tıklayarak ilerliyoruz (Şekil 8).

Şekil 8
Şekil 8

ADIM-9: Bir sonraki pencerede R’ı bilgisayarımızda nereye kuracağımızı soran pencere karşımıza çıkıyor. Ben varsayılan şekilde bırakarak Next > butonuna tıklayarak ilerliyorum (Şekil 9).

Şekil 9
Şekil 9

ADIM-10: Bir sonraki adımda karşımıza R’ın kurulumuna ilişkin tercihlerin yer aldığı pencere gelmektedir. Burda bilgisayarımızın durumuna göre 32-bit veya 64-bit sürümü veya her ikisini birden seçebiliriz. Ben burda tüm seçeneklerin seçili olduğu varsayılan durumu tercih edip, Next > butonuyla ilerliyorum (Şekil 10).

Şekil 10
Şekil 10

ADIM-11: Bir sonraki adımda karşımıza çıkan pencerede R’ın arayüzü ve kullanımına yönelik bir takım ayarların gerçekleştirilebileceği seçenekler yer almaktadır. Bu ayarlar daha sonra da değiştirilebilmektedir. Ben “No (accept defaults)” seçeneğini işaretleyerek varsayılan ayarları seçiyorum (Şekil 11). Ardından Next > butonu ile ilerliyorum.

Şekil 11
Şekil 11

ADIM-12: Karşımıza çıkan bir sonraki pencerede başlat menüsünde R programının hangi isimle gösterilmesi gerektiğine ilişkin seçeneği girebiliriz. Ben varsayılanı seçerek R ismiyle gözükmesini istediğimi belirtiyorum (Şekil 12). Daha sonra Next > butonu ile ilerliyorum.

Şekil 12
Şekil 12

ADIM-13: Sonraki pencerede bazı ayarları değiştirebiliyoruz. Ben varsayılan şekilde bırakarak ilerliyorum (Şekil 13). Son kez (söz bu son :)) Next > butonu ile ilerliyoruz.

Şekil 13
Şekil 13

ADIM-14: Nihayet bir sonraki pencerede dosyaların kurulumu başlıyor (Şekil 14) ve bitiyor. Finish butonuyla kurulumu tamamlıyoruz (Şekil 14-15).

Şekil 14
Şekil 14
Şekil 15
Şekil 15

Devamını Oku